സമൂഹമാധ്യമ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകള് കുട്ടികളില് അടിമത്തം ഉണ്ടാക്കുന്നു എന്ന പരാതിയില് ടെക്ക് ഭീമന്മാരായ മെറ്റക്കും ഗൂഗിളിനും കനത്ത തിരിച്ചടിയായി കോടതി വിധി. ഇന്സ്റ്റഗ്രാം, ഫേസ്ബുക്ക്, യൂട്യൂബ് എന്നീ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകള് മനഃപൂര്വം ഉപയോക്താക്കളെ, പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികളെ ഇതിന് അടിമകളാക്കുന്ന രീതിയിലാണ് രൂപകല്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നതെന്ന് ലോസാഞ്ചലസ് സുപീരിയര് കോടതിയിലെ ജൂറി കണ്ടെത്തി. പരാതി നല്കിയ 20കാരിക്ക് 6 മില്യണ് ഡോളര് (ഏകദേശം 50 കോടി രൂപ) നഷ്ടപരിഹാരം നല്കാന് കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. ഇതില് 70% മെറ്റയും ബാക്കി 30% ഗൂഗിളും (യൂട്യൂബ്) നല്കണം.
ഈ വിധി കേവലം ഒരു വ്യക്തിക്ക് നല്കുന്ന നഷ്ടപരിഹാരത്തില് ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. സമാനമായ ആയിരക്കണക്കിന് കേസുകള് നിലവില് കോടതികളുടെ പരിഗണനയിലുണ്ട്. വരാനിരിക്കുന്ന കേസുകളിലും വിധി സ്വാധീനം ചെലുത്തും. ഇത് കമ്പനികളുടെ ഓഹരി മൂല്യത്തെയും ഭാവിയേയും ബാധിക്കാന് സാധ്യതയുണ്ട്. അനന്തമായ സ്ക്രോളിങ്, ഓട്ടോപ്ലേ തുടങ്ങിയ ഫീച്ചറുകള് ഉപയോക്താക്കളെ പിടിച്ചിരുത്താന് വേണ്ടി ബോധപൂര്വം നിര്മിച്ചതാണെന്ന് ജൂറി കണ്ടെത്തി. പുകയില കമ്പനികള് തങ്ങളുടെ ഉല്പന്നങ്ങളില് നിക്കോട്ടിന് ചേര്ക്കുന്നതിന് സമാനമായാണ് ഇതിനെ കോടതി നിരീക്ഷിച്ചത്. അതിനാല്, വരും കാലങ്ങളില് ഈ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ ബിസിനസ് മോഡലിലും ഡിസൈനിലും വലിയ മാറ്റങ്ങള് വരുത്താന് കമ്പനികള് നിര്ബന്ധിതരാകും.
ബ്രാന്ഡ് വിശ്വാസ്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും
കുട്ടികളുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തിന് ഉപരിയായി ലാഭത്തിന് മുന്തൂക്കം നല്കി എന്ന ആരോപണം മെറ്റയുടെയും ഗൂഗിളിന്റെയും ബ്രാന്ഡ് ഇമേജിന് വലിയ ആഘാതമുണ്ടാക്കി. ‘ഡിസൈന് ബൈ ഡിഫോള്ട്ട്’ രീതിയിലുള്ള സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങള് ഏര്പ്പെടുത്താന് ഈ വിധി കമ്പനികളെ പ്രേരിപ്പിക്കും. മെക്സിക്കോയില് മറ്റൊരു കേസില് മെറ്റ 375 മില്യണ് ഡോളര് പിഴയൊടുക്കാന് വിധി വന്നതിന് പിന്നാലെയാണ് പുതിയ വിധി വരുന്നത്. ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ടെക് ഭീമന്മാരായ കമ്പനികള്ക്ക് മേലുള്ള നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങള് കര്ശനമാവുകയാണ് എന്നാണ്.
കമ്പനികളുടെ പ്രതികരണം
മെറ്റയും യൂട്യൂബും വിധിക്കെതിരെ അപ്പീല് നല്കുമെന്ന് അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. സോഷ്യല് മീഡിയയും മാനസികാരോഗ്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സങ്കീര്ണമാണെന്നും കേവലം ഒരു ആപ്പിനെ മാത്രം ഇതിന് കുറ്റപ്പെടുത്താന് കഴിയില്ലെന്നുമാണ് കമ്പനികളുടെ വാദം. സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ വളര്ച്ച ലാഭത്തില് മാത്രം അധിഷ്ഠിതമാകരുത് എന്ന ശക്തമായ സന്ദേശമാണ് ഈ വിധി നല്കുന്നത്. വരും വര്ഷങ്ങളില് സോഷ്യല് മീഡിയ കമ്പനികള്ക്ക് കര്ശനമായ റെഗുലേറ്ററി നിയമങ്ങള് നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്. ഇത് ഡിജിറ്റല് മാര്ക്കറ്റിംഗ് രംഗത്തും ആപ്പ് നിര്മ്മാണ രംഗത്തും പുതിയ മാനദണ്ഡങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കും.
ലാഭം ഇടിയും
സോഷ്യല് മീഡിയ ഭീമന്മാരായ മെറ്റയ്ക്കും ഗൂഗിളിനും എതിരെയുള്ള ഈ കോടതി വിധി ആഗോള സാമ്പത്തിക ലോകത്ത് വലിയ ചലനങ്ങളാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. വിധി വന്നതിന് പിന്നാലെ മെറ്റയുടെയും ഗൂഗിളിന്റെയും ഓഹരി വിലകളില് ഇടിവുണ്ടായി. വരും ദിവസങ്ങളില് സമാനമായ ആയിരക്കണക്കിന് കേസുകള് ഈ കമ്പനികള്ക്കെതിരെ വരാന് സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് നിക്ഷേപകര് ഭയപ്പെടുന്നു. ഇത് കമ്പനികളുടെ ലാഭത്തെ ബാധിക്കും. ഓരോ കേസിലും വലിയ തുക പിഴ നല്കേണ്ടി വന്നാല് അത് കമ്പനികളുടെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറയെ ബാധിക്കും.
സോഷ്യല് മീഡിയ ആപ്പുകള് കുട്ടികളെയും യുവാക്കളെയും അടിമകളാക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള ഫീച്ചറുകള് മാറ്റാന് കോടതി നിര്ബന്ധിച്ചാല് ഉപയോക്താക്കള് ആപ്പുകളില് ചിലവഴിക്കുന്ന സമയം കുറയും. സമയം കുറയുമ്പോള് കാണിക്കുന്ന പരസ്യങ്ങളുടെ എണ്ണവും കുറയും. ഇത് കമ്പനികളുടെ പ്രധാന വരുമാന സ്രോതസ്സായ പരസ്യ വരുമാനത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കും. വിധി വെറുമൊരു പിഴയില് അവസാനിക്കുന്നതല്ല. ഇത് മെറ്റയുടെയും ഗൂഗിളിന്റെയും ബിസിനസ് മോഡലിനെത്തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ്. വരും വര്ഷങ്ങളില് കമ്പനികളുടെ ലാഭക്ഷമത കുറയാന് ഇത് കാരണമായേക്കാം.
